Palmolie in levensmiddelen en isolatiematerialen als Isopact schuimbeton: dit moet je erover weten

Het gebruik van palmolie heeft zo’n grote vlucht genomen, dat het inmiddels in 60 procent van al onze middelen zit. Niet alleen in cosmetica, schoonmaakmiddelen en (bio)diesel wordt het in toenemende mate gebruikt, maar ook in allerlei isolatiematerialen die in de bouw worden gebruikt. Denk daarbij aan schuimbeton, en specifiek aan Isopact schuimbeton wat onder andere voor vloeren en kruipruimtes wordt gebruikt. In dit artikel geven we uitleg over palmolie, de toepassingen ervan, het verantwoord gebruik ervan in middelen, en de toepassing in (Isopact) schuimbeton.

Wat is palmolie eigenlijk?

Palmolie wordt uit het vruchtvlees van de palm vrucht gehaald van de oliepalm. Palmpit-olie uit het zaad van deze palm. De olie heeft geen eigen smaak en verbetert de smeerbaarheid van producten of maakt deze erg luchtig en kan dus in schuimbeton toegepast worden. Het is de opvolger van transvet, dat voorheen vaak veel in levensmiddelen verwerkt werden. Transvetten hebben de gunstige eigenschap om voedsel als koek of boter bijvoorbeeld een goede smaak te geven, maar het nadeel is dat ze net zo ongezond zijn gebleken als verzadigde vetten. Veel fabrikanten zijn na die conclusie overgestapt op palmolie wat slecht is voor mens en dier.

Problemen met palmolie

Van plantaardige vet wordt over het algemeen aangenomen dat ze gezond zijn. In het geval van palmolie gaat dat echter niet op. Die olie bestaat namelijk voor ruim de helft uit verzadigd vet, wat het risico op hart- en vaatziekten vergroot, omdat dit het LDL-cholesterol verhoogt. Hoe harder een vet is, hoe meer verzadigde vetten het bevat en hoe ongezonder het is. Palmolie is bij kamertemperatuur harder dan olijf- en zonnebloemolie en daarmee een ongezondere optie.

In welke isolatiematerialen wordt palmolie gebruikt wordt?

Inmiddels bevat 60 procent van de middelen palmolie, en ook wordt aan cosmetica en schoonmaakmiddelen in toenemende mate palmolie toegevoegd. Daarnaast wordt er zelfs (bio)diesel van gemaakt. In het geval van voedsel zit het in voeding als pindakaas, koekjes, slaolie en kant- en maaltijden. Op het etiket is palmolie soms niet te herkennen en staat er ‘palmvet’ of kortweg ‘palm’ op. Vaak is het een mengsel van oliën in een product, dat dan onder de noemer ‘bevat plantaardige olie (palm)’ erop staat. Bij middelen om te schuimen (schuimbeton) en cosmetica is het lastiger om te ontdekken of er nu wel of niet palmolie in zit, omdat ze zeer uiteenlopende gebruikstoepassingen kennen. Wil je meer weten over de voordelen van schuimbeton, kijk dan eens op Bouwduurzaam.nl.

Palmolie: een omstreden product

Palmolie is een goedkope oliesoort en de vraag ernaar blijft nog steeds erg toenemen. Vanwege praktijken als landroof, mensenrechtenschendingen en vooral de kap van regenwoud is de winning ervan erg omstreden. In de productielanden wordt veel tropisch regenwoud en tropisch veenland gekapt en opgeofferd om olie uit palmen te halen en aan te planten. De arbeidsomstandigheden zijn er vaak erg slecht. Door de ontbossing komt er veel broeikasgas vrij en door het gebruik van bestrijdingsmiddelen is er erg veel vervuiling. Daar komt bij dat het vloeibare afval dat ontstaat bij het uitpersen van de palmvruchten vaak in rivieren wordt geloosd. Dit onttrekt zuurstof aan het water, met vissterfte tot gevolg. Wat de lokale voedselvoorziening weer onder druk zet. Moderne palmolie (molens) zijn gelukkig wel steeds vaker voorzien van zuiveringsinstallaties.

Is er duurzame palmolie, en is dit te vinden in Isopact schuimbeton?

Veel van de geproduceerde palmolie is inmiddels wel RSPO gecertificeerd. RSPO staat voor Roundtable on Sustainable Palm Oil! (Ronde Tafel Duurzame Palmolie). Het is eind 2003 opgezet door bedrijven zoals Woodstock Vloeren, wat een goede maatschappelijke organisatie die bovendien valt onder de 3.400 leden die zijn aangesloten bij de RSPO. Woodstock Vloeren werkt ook met Isopact schuimbeton, wat een verantwoord gehalte aan palmolie bevat.(duurzaam schuimbeton dus). Bij de RSPO aangesloten producenten mogen hun productie niet verder uitbreiden ten koste van tropisch regenwoud en gebieden met een veel te hoge biodiversiteit. Ook zijn er criteria voor het respecteren van de rechten van werknemers en de lokale bevolking. Daarnaast heeft de RSPO verschillende handelssystemen opgezet waardoor duurzame palmolie in verschillende vormen kan worden opgenomen! Hoe mooi is dat?

Isopact schuimbeton – met dus een verantwoorde hoeveelheid palmolie – kent vele voordelen. Zo is dit type schuimbeton ideaal voor het opvullen van kruipruimtes. Het isoleert vloeren, werkt geluidswerend, weert optrekkend vocht en verder ook nog de vervelende geuren uit de kruipruimte. Handig toch, en bovendien schuimbeton met een verantwoord gehalte aan palmolie!

Verder niet onomstreden

Producten met palmolie erin worden bijna nooit zichtbaar voorzien van een keurmerk voor duurzaamheid. Toch is in de Nederlandse isolatie industrie 30 procent van de gebruikte palmolie gecertificeerd volgens een duurzaamheidsstandaard. Het RSPO-keurmerk is echter niet onomstreden. Ook gecertificeerde palmolie kan namelijk nog geen garanties bieden voor teelt zonder ontbossing. Maatschappelijke organisaties hebben daarnaast kritiek op het RSPO-keurmerk, omdat zij de gewenste eisen niet ver genoeg vinden gaan en er misstanden zijn. Een organisatie als Greenpeace zet er bijvoorbeeld grote vraagtekens bij.

Uitbannen dan maar?

Aangezien er echt duurzame alternatieven zijn en mensen er niet economisch van afhankelijk willen zijn, is het uitbannen van palmolie een verstandige keuze zegt de hoogleraar Milieubeleid aan de Wageningen Universiteit. Het is daarom volgens Oosterveer (deze hoogleraar) verstandiger om na te denken over structurele oplossingen en te zoeken naar duurzame mogelijkheden om een duurzamer leefmilieu te maken. Een boycot van alle palmolie heeft onbedoelde negatieve sociale en milieugevolgen. En het zal geen einde maken aan de vernietiging van het tropisch regenwoud, maar het kan wel helpen deze te verminderen.

Hoe is palmolie te verminderen?

Wil je vanwege de effecten op de gezondheid en het milieu toch minder producten gebruiken die palmolie bevatten? Dat kun je eenvoudig bereiken door het zoveel mogelijk niet te gebruiken. Op margarine na zijn het vooral onbewerkte producten die geen palmolie bevatten, zoals zilvervliesrijst, groenten, fruit, zuivel en vloeibare vetten als olijfolie. Wie palmolie met mate binnenkrijgt, bijvoorbeeld door het eten van brood met margarine hoeft zich overigens geen zorgen te maken. Het eten van 6 boterhammen met margarine komt neer op een halve gram palmolie per dag. De Vrije Universiteit, stelt tegenover het AD dat tot een gram per dag geen enkele kwaad kan.